Category Archives: ជំរុញភាពអង់អាចដល់ស្ត្រីខ្មែរ

ទស្សនៈអំពីពណ៌ស្បែក ដែលបង្កជាវិបត្តិសុខភាព រាតត្បាតខ្លាំងក្នុងចំណោមក្មេងស្រី និងស្ត្រីដែលមានការអប់រំទាបនៅកម្ពុជា

អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ រាប់ចាប់តាំងពីកម្ពុជាងើបពីសង្គ្រាម មានទូរទស្សន៍ ទស្សនាវដ្ដី និងចុងក្រោយនេះ គឺអ៊ីនធើណិតដ៏សម្បូរបែប ដែលជាឧបករណ៍ទំនើបពេញនិយម សម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងការមើល និង ប្រៀបធៀបគ្នា អំពីស្ដង់ដារជីវិតរស់នៅ។

ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាលើកដំបូង មនុស្សសម្លឹងមើលគ្នា ហើយវិនិច្ឆ័យ គោរពរាប់អាន លើកតម្កើង ឬរើសអើង ដោយគំហើញនៃសម្បុរស្បែកខាងក្រៅជាមុនសិន។ ទម្រាំចូលដល់សម្ព័ន្ធភាពជ្រាលជ្រៅ ដែលអាចដឹងបានដល់ចិត្តគំនិតខាងក្នុង មានអ្នកខ្លះ ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង តាំងពីឃើញពណ៌ស្បែកស្រគាំ ស្រអាប់ មិនគាប់ចិត្តជាលើកដំបូងម្ល៉េះ។ អ្នកមានស្បែកពណ៌សភ្លឺ គេកំណត់ថាជាមនុស្សជោគជ័យ ខ្លាំងពូកែ មានធនធាន ជាប់ពូជចិនយួន ជាអ្នកឆ្លាត ដែលអាចពឹងពាក់បាន។ អ្នកមានស្បែកពណ៌ត្នោត ក្រហមដិត គេកំណត់ថាជាមនុស្សក្រីក្រ អន់ ព្រោះប្រកបរបរហាលថ្ងៃក្ដៅច្រើន មិនជាប់ពូជចិនយួន មិនឆ្លាត អសមត្ថភាពក្នុងជីវិត។ នេះជាផ្នត់គំនិតដែលអាក្រក់ជាងជំងឺរាតត្បាតធម្មតាទៅទៀត។ វាលើសពីបញ្ហាវិបត្តិវប្បធម៌ គឺទស្សនៈនេះក្លាយជាអាវុធសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងសាហាវនៅពាសពេញប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសស្ត្រីក្មេងៗ ដែលរស់នៅក្នុងសង្គមមួយ ដែលខ្វះការអប់រំ។

ដោយជឿទៅតាមពាក្យញុះញង់របស់ឈ្មួញអសីលធម៌ នារីក្មេងៗ យល់ព្រមចាយលុយទិញក្រែមគីមី ដែលគេផ្សាយតាមបណ្ដាញព័ត៌មានថា នឹងជួយប្ដូរពណ៌ស្បែករបស់ពួកនាងឱ្យបាន ស ភ្លឺ រលោង ស្អាតជាងមុន ក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុត។ ជំនឿដ៏ងងឹតនេះ មិនអាចបំភ្លឺបានដោយត្រឹមតែពាក្យណែនាំ របស់អ្នកជំនាញសើស្បែក វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសស្បែកតែម្យ៉ាងទេ វាទាមទារឱ្យមានជនរងគ្រោះពីការប្រើផលិតផលប្ដូរពណ៌ស្បែកនោះ ក្លាហាន ហ៊ានចេញមុខសារភាព និងប្រកាសប្រាប់អ្នកដទៃទៀតអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃផលិតផលប្ដូរពណ៌ស្បែកថែមទៀតផង។

A collection of photos taken from various Facebook accounts of bleaching cream users, who were incentivized to promote the product in exchange for rewards as part of an unethical marketing campaign run by unscrupulous sellers.
A collection of photos taken from various Facebook accounts of bleaching cream users, who were incentivized to promote the product in exchange for rewards as part of an unethical marketing campaign run by unscrupulous sellers.

ខ្ញុំសូមលើកករណីពិតជាក់ស្ដែងមួយ នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលលាងឈាម នៃមន្ទីរពេទ្យដ៏ធំមួយ ដែលខ្ញុំតែងតែជូនឪពុកខ្ញុំទៅលាងឈាម ប្រចាំសប្ដាហ៍ កាលពីគាត់នៅមានជីវិត។ ឪពុកខ្ញុំខូចតម្រងនោម​ ដោយសារជំងឺលើសឈាម ទឹកនោមផ្អែម ដែលតម្រូវឱ្យលាងឈាមជាប្រចាំ ដើម្បីពន្យារជីវិត។ គាត់លាងឈាមបានតែកន្លះឆ្នាំ ក៏ទ្រាំលែងបាន និងធ្វើមរណកាលទៅ ក្នុងអាយុ ៧៣ឆ្នាំ កាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ កន្លងទៅនេះ។ ក្នុងបរិបទនេះ ខ្ញុំចង់បង្ហាញជ្រុងមួយអំពីបញ្ហាសុខមាលភាពក្មេងស្រី៖

ជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ដែលខ្ញុំជូនឪពុកកទៅលាងឈាម ខ្ញុំតែងតែបានជួបប្រទះអ្នកជំងឺខូចតម្រងនោមជាច្រើន ផ្សេងទៀត ដែលមានអាយុក្មេងៗនៅឡើយ។ ខ្លះជាបុរសវ័យខ្ទង់ ៣០ឆ្នាំ ខ្លះជាស្ត្រី វ័យទើបតែ២០ឆ្នាំ និងមានកុមារអាយុខ្ទង់១០ឆ្នាំ ទៀតផង។ នៅក្នុងបន្ទប់លាងឈាម ជាកន្លែងដែលខ្ញុំអាចឆ្លុះបញ្ចាំងបានថា បញ្ហាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងផលិតផលគ្រឿងសម្អាង ដែលកំពុងចរាចរនៅកម្ពុជាគ្មានសុវត្ថិភាពទេ។ ខ្ញុំតែងតែសាកសួរទាំងខ្លាចចិត្ត ទៅកាន់អ្នកជំងឺលាងឈាម ដែលគេងសម្រាកនៅគ្រែក្បែរឪពុកខ្ញុំ។ ក្មេងប្រុសអាយុពេញកម្លាំង ខូចតម្រងនោម ដោយសារតែផឹកគ្រឿងស្រវឹង និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង។ ក្មេងស្រីៗ ខូចតម្រងនោម ដោយសារតែការលាបឡេឱ្យស។

រូបថតរបស់ លឹម វិរិយា

អ្នកលក់ឡេ ឃោសនាតាមវិដេអូឡាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រាប់ថា ៖

“លាបទៅមិនគ្រោះថ្នាក់ទេ ខ្ញុំក៏លាបដែរ មើលនែ៎ ឃើញទេ? ខ្ញុំលាបរាប់ឆ្នាំហើយ បើស្លាប់ វាស្លាប់យូរហើយ។”

 ពាក្យឃោសនាភូតកុហក បានបណ្ដាលឱ្យក្មេងស្រីដែលខ្វះចំណេះដឹងព្រមជឿតាម យកប្រាក់ទៅទិញ ឡេទាំងនោះ លាបបំពោកលើរាងកាយតាំងពីកញ្ចឹងក ចុះដល់ចុងជើង រាល់ថ្ងៃ និងអនុវត្ដជាច្រើនឆ្នាំជាប់គ្នា។ កាលពីជំងឺធ្វើទុក្ខដំបូង នាងមិនជឿថា នាងខូចតម្រងនោមដោយសារលាបឡេទេ រហូតដល់ជីវិតនៅសល់តែដង្ហើមចង្រិត ទើបនាងព្រមជឿ ប៉ុន្តែទម្រាំដល់ពេលនោះ អ្វីៗឈានដល់ដំណាក់កាលសង្គ្រោះដោយពិបាក នោះគឺការលាងឈាមប្រចាំខែ ដែលតម្រូវចំណាយលុយកាក់អស់ច្រើនជាអតិបរមា ដើម្បីគ្រាន់តែពន្យារជីវិត រង់ចាំសេចក្ដីស្លាប់ នៅថ្ងៃដែលអស់លុយលាងឈាម។

រូបភាពផលិតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត A.I. Gemini

វាជារឿងសង្វេគខ្លាំងណាស់ រយៈកន្លះឆ្នាំ ដែលខ្ញុំចេញចូលក្នុងបន្ទប់លាងឈាមនៅមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីកំដរឪពុកជរារបស់ខ្ញុំ គឺខ្ញុំបានរៀនសូត្រច្រើនពីជនរងគ្រោះ ដែលគ្មានភាពក្លាហានក្នុងការបកអាក្រាត ម្ចាស់ផលិតផលដ៏អាក្រក់ទាំងអស់នោះ។

តើពពួកឡេលាបលើស្បែក ធ្វើឱ្យស្បែកប្ដូរពណ៌ទៅជា ស បានជ្រាបចូលទៅបំផ្លាញតម្រងនោមរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដោយរបៀបណា?

រូបភាពផលិតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត A.I. Gemini

 “ឡេធ្វើឱ្យស្បែកស” គឺជាឧស្សាហកម្ម ដ៏អសីលធម៌មួយ ដែលអង្គការអន្តរជាតិនានាក្នុងពិភពលោក ធ្វើយុទ្ធនាការណ៍ប្រឆាំងយ៉ាងមោះមុត អស់រយៈពេលជាយូរឆ្នាំណាស់មកហើយ។ កន្លងមក អង្គការទាំងនោះ ធ្លាប់បានដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅកាន់ស្ថានីយទូរទស្សន៍ជាច្រើន ជាពិសេសទូរទស្សន៍ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលបានផលិតវិដេអូផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឡេលាបស្បែក តាមរយៈការប្រៀបធៀបគ្នា នូវសម្បុរស្បែកខ្មៅ និង ស។ មាតិកាខ្លះបាននិពន្ធឡើងដោយការតិះដៀលស្បែកខ្មៅ ហើយញុះញង់ឱ្យមនុស្សព្រមទិញផលិតផលលាបស្បែក ដើម្បីលុបបំបាត់ស្បែកពណ៌ខ្មៅ ដែលគេផ្សាយថាជាស្បែកអាក្រក់ ថោកទាប មិនល្អ ត្រូវតែប្ដូរចេញ។ ការតស៊ូមតិ អស់រយៈពេលជាង៥០ឆ្នាំ របស់ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកសុខភាពធ្វើឡើងយ៉ាងលំបាក ទម្រាំតែអាចអប់រំមនុស្សបានខ្លះៗ។ ដំបូងឡើយ បើត្រឹមតែការពន្យល់ពីភាពអសីលធម៌ ក្នុងការប្រៀបធៀបពណ៌ស្បែករាងកាយគ្នា នោះវានៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការជំរុញមនុស្សឱ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបែបអមនុស្សធម៌នោះបានទេ។ រហូតដល់ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិត លើកបង្ហាញអំពីផលប៉ះពាល់សរីរាង្គខាងក្នុង និងប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតផង ទើបឃើញមានការប្រែប្រួល ប្រសើរឡើងវិញខ្លះ ជាពិសេស ក្នុងរបៀបធ្វើទីផ្សារ របស់ពួកឈ្មួញ។

នៅពេលដែលគោលដៅសោភ័ណភាព គឺការធ្វើឱ្យសម្បុរស្បែកមានពណ៌សជាងមុន នោះគឺថា អ្វីដែលមនុស្សត្រូវចំណាយ មិនមែនត្រឹមតែលុយកាក់ និងពេលវេលាទេ ពួកគេត្រូវចំណាយទាំងអាយុជីវិតថែមទៀត។ ស្ដាប់ហើយ គួរសង្វេគខ្លាំងណាស់។

ដើម្បីតស៊ូមតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព យើងត្រូវតែយល់ពី “សារធាតុពុល៣ប្រភេទ” ដែលមាននៅក្នុងល្បាយក្រែមលាបស្បែក ដែលអាចជួយធ្វើឱ្យស្បែកប្រែជាពណ៌ស៖

ទី១ គឺ “បារត” (Mercury ) បារតគឺជាគ្រឿងផ្សំដ៏គ្រោះថ្នាក់ និងពិបាកសម្គាល់បំផុត។ បារតនឹងជ្រាបចូលទៅបញ្ឈប់ការផលិតមេឡានីនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែវាគឺជាជាតិពុលសរសៃប្រសាទ ដែលអាចសម្លាប់មនុស្សសន្សឹមៗ។

ទី២ គឺ “អ៊ីដ្រូគីណូន” (Hydroquinone) ជារឿយៗសារធាតុនេះ គេប្រើវាតែនៅក្នុងដំណើរការផលិតកម្ម ឧស្សាហកម្មទេ។ សារធាតុអ៊ីដ្រូគីណូន អាចបណ្តាលឱ្យមានជំងឺម្យ៉ាង ឈ្មោះ អូក្រូណូស៊ីស (Ochronosis) ដែលជាជំងឺដែលបណ្ដាលឱ្យស្បែកទៅជាស្រអាប់ និងជាំខៀវ ខ្មៅ ឬ ប្រផេះ ជាអចិន្ត្រៃយ៍ នៅលើស្បែក ដែលវាផ្ទុយពីប្រសិទ្ធភាពដែលអ្នកប្រើប្រាស់ឡេប្រាថ្នាចង់បាន។

ទី៣ គឺ “ក័រទីកូស្តេរ៉ូអ៊ីត” (Corticosteroids) សារធាតុនេះ ធ្វើឱ្យស្បែកទៅជាស្តើង ឡើងសរសៃ ដោយសារតែវាបានបង្ក្រាបប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ងាយនឹងឆ្លងមេរោគ និងឡើងប្រេះបែកសង្វារជាអចិន្ត្រៃយ៍។

រូបភាពផលិតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត A.I. Gemini

គុណវិបត្តិដ៏អាក្រក់មួយទៀត នៃឡេដែលធ្វើឱ្យស្បែកប្រែជាពណ៌ស គឺ ដោយសារតែស្បែកគឺជាសរីរាង្គធំបំផុតរបស់រាងកាយ ដូច្នេះ វាស្រូបយកសារធាតុគីមីទាំងនេះដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងចរន្តឈាម ហើយវានឹងបន្ដ តភ្ជាប់ទៅតម្រងនោម រហូតដល់អ្នកលាបឡេជាប្រចាំ នឹងត្រូវតែចុះខ្សោយតម្រងនោម ឈានដល់ការខូចតម្រងនោម ព្រោះថាតម្រងនោមដើរតួជាប្រព័ន្ធច្រោះជាតិពុលរបស់រាងកាយ។ នៅពេលដែលបារតចូលទៅក្នុងចរន្តឈាមតាមរយៈការស្រូបយកពីស្បែក តម្រងនោមនឹងព្យាយាមច្រោះវាចេញ លុះច្រោះយូរទៅ វានឹងហត់នឿយ ទ្រុឌទ្រោម ហើយខូចលែងដំណើរការតែម្ដង។

ចំណែកបញ្ហាប្រឈមមួយទៀតនៅក្នុងឡេ ដែលធ្វើឱ្យស្បែកប្រែជា ស គឺហានិភ័យនៃសារធាតុ ដែលធ្វើឱ្យកើតមហារីកស្បែក  (Carcinogenic)

ជាធម្មតា មេឡានីន (Melanin) គឺជាអ្នកការការពារស្បែករបស់យើងពីធម្មជាតិ ប្រឆាំងនឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ក្ដៅស្ទើរឆេះ។ នៅពេលណាដែលយើងលាបឡេគីមីប្រភេទនោះ វាស្មើនឹងយើងបានដកហូតយកសារធាតុការពារនេះចេញ។ ហើយជាចុងក្រោយ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងបាត់បង់ឆត្រជីវសាស្រ្តរបស់ស្បែកខ្លួនឯង។ មានន័យថា ស្បែក ត្រូវបាត់បង់ការការពារទាំងស្រុង។ អ្នកប្រើប្រាស់ឡេគីមី មិនអាចស្លៀកពាក់បិទបាំង ឬពាក់មួក ឬបាំងឆត្រ ដើម្បីទូទាត់នឹងការបំផ្លាញឆត្រជីវសាស្ត្រនៃសរីរាង្គកាយបានទេ។ នៅពេលដែលគ្មានរបាំងការពារ (មេឡានីន) នោះ កាំរស្មី UV នឹងជ្រាបចូលទៅក្នុងកោសិកាស្បែកកាន់តែជ្រៅ។ អ្នកប្រើប្រាស់ នឹងប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកស្បែក ដែលពិបាកសង្គ្រោះបំផុត។

រូបភាពស្កេន ៣ទំព័រខាងដើម ចេញពីអនុក្រឹត្យនៃការគ្រប់គ្រងគ្រឿងសម្អាង ឆ្នាំ ២០០២

តាមការពិត កម្ពុជាក៏មានអនុក្រឹត្យស្តីពីការគ្រប់គ្រងផលិតផលគ្រឿងសម្អាងដែរ។ ក្នុងនោះ ក្រសួងសុខាភិបាល ត្រូវបានផ្ដល់សិទ្ធិអំណាចយ៉ាងពេញលេញ ក្នុងការបញ្ជា ឱ្យបញ្ឈប់ចរាចរផលិតផលដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់នោះ។ ប៉ុន្តែ បញ្ហានៅត្រង់ថា ពួកអ្នកលក់ជាច្រើន បានយកផលិតផលល្អ មានគុណភាព និងសុវត្ថិភាព ទៅចុះបញ្ជី ក្រោយពីទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណរួច ពួកគេបែរជាលបលួច លាយល្បាយគីមីពុល ជាសម្ងាត់ ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ទៅក្នុងផលិតផល ដើម្បីជំរុញដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្ដូរពណ៌ស្បែកអ្នកប្រើប្រាស់។ មានអតិថិជនតិចតួចណាស់ ដែលនឹកឃើញចង់យកផលិតផលដែលខ្លួនបានទិញរួច ទៅធ្វើតេស្តិ៍ដោយភ្នាក់ងារជំនាញ ដើម្បីស្ទាបស្ទង់អំពីសុវត្ថិភាពផលិតផល ស្របពេលដែលឡេគីមីទាំងនោះ មានខ្លះ ថែមទាំងអាចដាក់លក់នៅក្នុងឱសថស្ថាន ដែលគេជឿថា អ្នកលក់ គឺជាមនុស្សស្ថិតក្នុងលំដាប់គ្រូពេទ្យស្រាប់ទៅហើយ។

ជារឿយៗ ក្រោយពេលដែលមានការបង្ក្រាប អ្នកលក់អសីលធម៌ទាំងនោះ ពុំដែលបានទទួលទោសទណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរ ដើម្បីឱ្យរាងចាលទេ។ ម្ល៉ោះហើយ ក្រោយការបង្ក្រាប ពួកគេរួចខ្លួនត្រលប់មកវិញ ប្ដូរឈ្មោះ ប្ដូរម៉ាកយីហោ ហើយបន្តផលិតនិងចែកចាយគ្រឿងសម្អាងដ៏ពិសពុលទាំងនោះជាថ្មីម្ដងទៀត និងពោរពេញដោយល្បិចការពារខ្លួន។

ហេតុអ្វីបានជាការអប់រំរបស់អ្នកជំនាញ គ្មានឥទ្ធិពលគ្របដណ្ដប់លើការឃោសនារបស់ពួកឈ្មួញខិលខូចទាំងនោះ?

ហេតុរបស់វា គឺស្ថិតនៅត្រង់ថា សម្បុរពណ៌ស្បែក គឺជាសមាសធាតុផ្សំនៃវប្បធម៌បែងចែកវណ្ណៈនៅក្នុងសង្គម។ មានន័យថា នៅពេលដែលប្រទេសជាតិមួយ មានគម្លាតឆ្ងាយគ្នាខ្លាំងពេក រវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ នោះវាក៏ស្មើទៅនឹងការបែងចែកវណ្ណៈមនុស្សដែរ។ វណ្ណៈរបស់មនុស្ស សំដៅលើពណ៌ស្បែក។ ហើយពណ៌ស្បែក តំណាងឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិ។ ដូច្នេះ ដោយសារតែភាពល្ងង់ខ្លៅ ការមិនបានរៀនសូត្រជ្រៅជ្រះ ខ្វះគតិអប់រំ មនុស្សដែលចេញមកពីវណ្ណៈក្រីក្រ ព្រមជឿថា បើគេប្ដូរពណ៌ស្បែកពីស្រគាំ ទៅជាសភ្លឺ ពួកគេនឹងមានភ័ព្វសំណាងល្អ។ ម្ល៉ោះហើយ ទោះបីជាមានការចង្អុលបង្ហាញ លាតត្រដាងទាំងភ័ស្ដុតាងអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើឡេគីមី ដែលធ្វើឱ្យស្បែក ស ក៏ពួកគេមិនព្រមទទួលជឿទាល់តែសោះ។ ពួកគេទទួលយកពាក្យសម្ដីបញ្ចុះបញ្ចូលរបស់ឈ្មួញទុច្ចរិត ដែលផ្សាយញុះញង់ឱ្យពួកគេព្រមប្ដូរពណ៌ស្បែក ដើម្បីមានសម្រស់ស្រស់ស្អាតជាងមុន។ និយាយរួម ភាពល្ងង់ខ្លៅ បានរុញឱ្យពួកគេជឿថា សម្រស់ល្អស្អាត គឺស្បែកពណ៌ស។ ភាពអាក្រក់ថោកទាប គឺស្បែកពណ៌ខ្មៅ។ នេះជាការយល់ឃើញដ៏គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់!

បញ្ហាពណ៌សម្បុរនេះហើយ ដែលជាសំណល់នៃឋានានុក្រមសង្គម ដែលឧស្សាហកម្មដ៏ខ្មៅកខ្វក់នេះ បានកេងប្រវ័ញ្ចលើអាយុជីវិត និងសុខុមាលភាពមនុស្សជាច្រើន ដើម្បីប្រាក់ចំណេញតែម្យ៉ាងគត់។ ពួកគេហាក់ដូចជាកំពុងប្រកាសថា អត្ដសញ្ញាណរបស់បុព្វបុរសយើង គឺសាច់ឈាមខ្មែរអង្គរយើងនេះ ជាអត្ដសញ្ញាណមិនល្អ និងត្រូវតែកែប្រែចេញ តាមរយៈដំណោះស្រាយមួយ គឺប្រើសារធាតុគីមីប្ដូរពណ៌ស្បែកដូនតាចេញឱ្យអស់។

សូមរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងអង្គភាពនានា ដែលធ្វើកិច្ចការទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ  អនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងដាច់ខាត។

សូមអ្នកផលិត និងអ្នកលក់បឈ្ឈប់ជាបន្ទាន់ នូវសកម្មភាពដោះដូរអាយុជីវិតរបស់អ្នកដទៃដើម្បីប្រាក់ចំណេញផ្ទាល់ខ្លួន។ សូមបញ្ឈប់ការផលិតនិងចែកចាយថ្នាំពុលសម្លាប់មនុស្សដោយចេតនា តាមរយៈផលិតផល ដែលគេហៅថា ឡេធ្វើឱ្យស្បែកស។ ផលិតផលរបស់អ្នក​ គឺជាថ្នាំបំពុលសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងច្បាស់លាស់ណាស់។

សូមអ្នកប្រើប្រាស់គិតសាឡើងវិញម្ដងទៀត! សម្រស់របស់លោកអ្នក មិនអាចកែច្នៃតាមរយៈការបញ្ចូលសារធាតុបារតទៅក្នុងឈាមនោះទេ។ សូមការពារតម្រងនោម និងថែទាំសុខភាព។ អាយុជីវិតរបស់អ្នកមានតម្លៃជាងការទទួលបានស្បែកពណ៌ស ដែលពណ៌នេះ មិនជាទីប្រាថ្នាទេ សម្រាប់ប្រជាជននៅបស្ចិមលោក។ មនុស្សមានស្បែក ស នៅក្នុងក្រសែភ្នែកនៃប្រជាជនប្រទេសជឿនលឿន អ្នកប្រៀបដូចទៅនឹងខ្មោចឆៅ ឬមនុស្សមានជំងឺដែលគេខ្លាច។ ស្បែក ស ដោយការចាក់បារតចូលក្នុងឈាម គ្មានតម្លៃទេ។ សូមភ្ញាក់ខ្លួនឡើង!

រូបថតផលិតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត A.I. Copilot
រូបថតផលិតដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត A.I. Copilot

សូមសហគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រនៅកម្ពុជា ក្លាហានឡើង! សូមហ៊ានបើកបង្ហាញទិន្នន័យជាសាធារណៈបន្ថែមទៀត អំពីអ្នកជំងឺ ដែលរងគ្រោះដល់អាយុជីវិត ដោយសាការលាបឡេ។ វេជ្ជបណ្ឌិត គួរទទួលបានការលើកទឹកចិត្តឱ្យរាយការណ៍ពីករណីខ្សោយតម្រងនោម ដែលទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់គ្រឿងសម្អាងអាក្រក់ទាំងនោះ ដើម្បីឱ្យទំហំពិតនៃបញ្ហាអាចមើលឃើញរឹតតែច្បាស់ឡើង។

វិបត្តិនៃផលិតផលដែលធ្វើឱ្យស្បែកស មិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាសុខភាពនោះទេ។ វាថែមទាំងជាបញ្ហាសីលធម៌ និង មនុស្សធម៌ទៀតផង។ ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសស្ត្រីនិងក្មេងស្រី ត្រូវបានគេបំពុលសន្សឹមៗ ឱ្យខ្ទេចខ្ទីអស់នូវសុខុមាលភាព ដែលជាទ្រព្យធនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការកសាងសុភមង្គលគ្រួសារ ក៏ដូចជាសង្គមជាតិ​ ខណៈដែលអាជ្ញាធរ ធ្វើការយ៉ាងស្ពឹកស្រពន់ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ។

ក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ ខ្ញុំសូមប្រើសំឡេងរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីជួយដល់អ្នកដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនានៅក្នុងបន្ទប់លាងឈាមនៃមន្ទីរពេទ្យ ដែលរងគ្រោះពីការប្រើពពួកឡេធ្វើឱ្យស្បែក ស ដ៏ពិសពុល។ វាដល់ពេលដែលយើងត្រូវតែបញ្ឈប់ ការចែកចាយថ្នាំពុល ហើយចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

សូមចុចទីនេះ ដើម្បីទស្សនាវិដេអូអំពីអត្ថបទនេះ =>

លិខិតជូនបុប្ផាណា ៖ ៥០ឆ្នាំនៃការចងចាំ និងការតស៊ូ

ជូនចំពោះ អ្នកស្រី ហួត បុប្ផាណា ជាទីគោរពស្រលាញ់!

៥០ឆ្នាំ បានអណ្ដែតផុតទៅយ៉ាងឆ្ងាយ បក់ផាត់ ដោយទៅទាំងរំហូរទឹកភ្នែក របស់បងប្អូនរួមឈាមខ្មែរ ដែលហូរស្រក់ចុះមិនដាច់តំណក់ ដូចជាចរន្ដទឹកទន្លេដ៏សែនវែងអន្លាយ ជាទន្លេដែលហូររហ៊ឹមទៅដោយលម្អងមនោសញ្ចេតនាឈឺចាប់ និរាសព្រាត់ប្រាស ចារជាប់ក្នុងក្រាំងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិទូទាំងសាកលលោក។

ថ្វីដ្បិតថាពេលវេលាកន្លះសតវត្សរ៍ វាហាក់ដូចជាយូរអង្វែងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែរយៈពេលត្រឹមប៉ុណ្ណេះ តាមពិត វាខ្លីណាស់សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរផ្ទាល់ ព្រោះមកដល់ពេលនេះ ស្រមោលអវិជ្ជន្ធការនោះ នៅតែមិនទាន់អាចផ្សះស្នាមរបួសផ្លូវចិត្តរបស់បងប្អូនខ្មែរយើងបានជ្រះស្រឡះ សះស្បើយនៅឡើយទេ។

ក្នុងនាមខ្ញុំជាស្ត្រីខ្មែរមួយរូប ដែលមានវិចារណញ្ញាណ តម្កល់នៅទីតាំងមួយ ស្រដៀងគ្នានឹងអ្នកស្រីដែរនោះ ខ្ញុំពិតជា មិនអាចឃាត់ខ្លួនឯងបាន ពីកម្លាំងជំរុញចិត្ត ឱ្យត្រូវតែសរសេរសំបុត្រមួយច្បាប់ផ្ញើទៅអ្នកស្រី ឱ្យបានក្នុងថ្ងៃនេះ។

ក្រោយពីខ្ញុំបានអានម្ដងហើយ ម្ដងទៀត នូវខ្លឹមសារ ក្នុងលិខិតជាច្រើនច្បាប់ ដែលអ្នកស្រីបាន ហៅខ្លួនឯងថាជានាង សិតា ផ្ញើសារទៅព្រះរាម ដែត ជាស្វាមី ដើម្បីអង្វរលន់តួប្ដី ឱ្យបានមកជួបជួន ជួយសង្គ្រោះជីវិត ដ៏អពមង្គលរបស់នាងចេញពីគុកនរក ដែលអ្នកស្រីហៅថា ជាក្រុងរាពណ៍ របស់ពួកហ្វូងយក្សកំណាចឈុតខ្មៅស្អីអស់នោះ ខ្ញុំសែនកោតស្ញប់ស្ញែងមនោសញ្ចេតនារបស់គូស្វាមីភរិយាអ្នកស្រីខ្លាំងណាស់ វាជាស្នេហាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់មួយ ជាគំរូនៃវិរភាពមួយ ដែលខ្ញុំ និងប្រហែលមានស្ត្រីឯទៀតផងដែរ បានផ្ដិតជាប់ក្នុងដួងចិត្តជាទីនឹករឭក។

 អ្នកស្រី ពិតជាមានសេចក្ដីក្លាហានណាស់ ដែលបានប្រថុយជីវិត ហ៊ានកាន់ដងប៉ាកកា​ សរសេរអក្សរ ទាំងខេមរភាសា និងភាសាបរទេស នៅលើក្រដាសជាច្រើនសន្លឹក ដើម្បីបង្ហាញចេញនូវឆន្ទៈដ៏មុតស្រួច មិនចុះញ៉មនឹងបដិវត្ដន៍ដ៏ឆ្កួតលីលាប់ របស់ពួកបិសាចផ្ដាច់ការ។ អ្នកស្រី អស្ចារ្យណាស់ ដែលហ៊ានបង្ហាញភក្ដីភាពស្នេហាបរិសុទ្ធចំពោះប្ដីខ្លួន ដោយឥតញញើតនឹងពាក្យថា ខ្មាំង ដែលពួកឈ្លបបិសាច តែងតែ យកទៅកម្ទេចចោល ឥតរលស់ពេល។ អ្នកស្រី បានបន្សល់ទុកនូវ អនុស្សាវរីយ៍ ដ៏មហាសែនក្ដុកក្ដួល រំជួលចិត្តពន់ប្រមាណ ចំពោះអ្នកដែលនៅរស់រានមានជីវិត ក្រោយរបបយង់ឃ្នង អវិជ្ជា នេះ។ អ្នកស្រី គឺជាអ្នកទោសមនសិការ មួយរូប ដែលបានបូជាជីវិតដើម្បីបុព្វហេតុ ជំរុញថាមពលផ្លូវចិត្តដល់ស្ត្រីដទៃផ្សេងទៀតរាប់មិនអស់នៅកម្ពុជា ឱ្យមានសេចក្ដីអង់អាចក្លាហានរហូតដល់ដង្ហើមចុងក្រោយនៃជីវិត។

អ្នកស្រី បុប្ផាណា ជាទីគោរព ជាទីស្រលាញ់អើយ! រឿងរ៉ាវឆាកជីវិតរបស់អ្នកស្រី ហាក់ដូចជាមានសំឡេង មានសម្រែកដ៏កងរំពង ពេញដោយការឈឺចាប់ខ្លាំងម្ល៉េះ! ខ្ញុំអានសំបុត្ររបស់អ្នកស្រី ម្ដងហើយម្ដងទៀត ហាក់មិនអស់ចិត្តទាល់តែសោះ។ ហេតុអ្វី បានជាស្ត្រីបញ្ញវន្ត ដ៏ស្លូតបូត និងរឹងមាំ ប្រកបដោយចំណេះវិជ្ជាខ្ពង់ខ្ពស់ម្នាក់ មិនអាចទទួលបានសុភមង្គល ក្រោមទង់ក្រហមនៃអង្គការបដិវត្ដន៍ដ៏រុងរឿងនោះផង?

ខ្ញុំជឿជាក់ថា អ្នកស្រី ច្បាស់ជាបានបដិសន្ធិនៅក្នុងទីស្ថានដ៏ឧត្ដុង្គឧត្ដមមួយប្រកបដោយសន្តិភាព ជាមួយនឹងស្វាមីជាទីស្រលាញ់របស់អ្នកស្រីជារៀងរហូត!

ពីខ្ញុំ លឹម វិរិយា

ស្ត្រីខ្មែរមួយរូប

និយាយត្រូវ តែមិនត្រូវនិយាយ

តើបងប្អូន ធ្លាប់ជួបសម្ដីបែបនេះ ដែរឬទេ “និយាយត្រូវ តែមិនត្រូវនិយាយ”? បើខ្ញុំវិញ ជួបឡើងសឹកភ្នែក សឹកត្រចៀក ឡើងជ្រេញ ស្ទើរតែក្អួតចេញក្រៅម្ដងៗ។ អ្នកដែលចូលចិត្តពោលឃ្លាមួយនេះ ប្រហែលគិតថា និយាយអ៊ីចឹងទៅ ឡូយ (ឡូយថូយ មែន)។ បទពិសោធខ្ញុំ សម្ដីនេះ ភាគច្រើនលើសលុប ខ្ញុំជួបផ្ទាល់ដោយការកំពប់ចេញពីមាត់របស់អ្នកដែលជា ជំទាវ (ទាំងអ្នកមានក្រឹត្យ និងអ្នកអត់ក្រឹត្យ) ឧកញ៉ា (ទាំងពិតនិងក្លែងក្លាយ) ឯកឧត្ដម (ទាំងទើបឡើងថ្មីនិងហួសដឺឡេ) បណ្ឌិត (ទាំងមានកិត្តិយសនិងឥតកិត្តិយស) សាស្ត្រាចារ្យ (មានស្រីមានប្រុស) នាយកសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ពិធីករ និងតារាល្បីៗជាច្រើន។ អ្នកខ្លះចូលមកសរសេរមតិជាសាធារណៈ ក្នុងអត្ថបទផ្សាយរបស់ខ្ញុំ។ ខ្លះផ្ញើសារចូលក្នុងប្រអប់សារសម្ងាត់។ ខ្លះទៀត ឋានៈដល់ទៅរដ្ឋមន្ត្រីទៀតផង ណាត់ខ្ញុំទៅជួបសំណេះសំណាល ស្មានតែមានការងារអីចង់ពឹង តាមពិត ហៅទៅប្រាប់ថា “វិរិយា និយាយត្រូវ តែមិនត្រូវនិយាយ”។ ហាស់ហាស់ហាហា! គ្រាន់តែចង់ប្រាប់ប៉ុនហ្នឹងសោះ ខំចាយពេលវេលាអស់កន្លះថ្ងៃ ទទេៗ!!

ហ្អេ! បើនិយាយត្រូវ ហេតុអ្វីបានជា មិនត្រូវនិយាយទៅវិញ? ធ្លាប់តែឮថា និយាយខុសហើយ សូមកុំនិយាយទៀត។ តែនេះ ខ្ញុំនិយាយត្រូវទេតើ ម្ដេចក៏ម្នាក់ៗព្រួយបារម្ភខ្លាចការពិតខ្លាំងម្ល៉េះ? បើសម្ដីខ្ញុំនិយាយត្រូវ ហេតុអ្វីមិនគាំទ្រពាក្យសម្ដីដែលត្រូវ? ភាសាអង់គ្លេសគេថា “Your speech is right, but you don’t have the right to speak” សុន្ទរកថារបស់អ្នកត្រឹមត្រូវហើយ ប៉ុន្តែអ្នកគ្មានសិទ្ធិនិយាយទេ។ ពាក្យនេះ យើងឃើញសម្បូរកើតមានឡើង ក្នុងប្រទេសដែលរំលោភសិទ្ធិមនុស្សក្រាស់ក្រែល និងតំបន់ដែលពោរពេញដោយអំណាចផ្ដាច់ការ។

តស់! យើងមកវិភាគពីចិត្តវិជ្ជា និង សង្គមវិជ្ជា បន្តិចមើល៍ ថាហេតុអ្វីបានជាមានមនុស្សដែលព្រួយបារម្ភពីការពិតខ្លាំងម្ល៉េះ? ឈរលើហេតុផលឡូហ្សិក មនុស្សដែលហាមមិនឱ្យគេនិយាយពាក្យពិត ព្រោះតែពាក្យពិតនោះ បានទៅរួមចំណែក ជារនាំង រារាំងដល់ផលប្រយោជន៍របស់ពួកគេ ដោយផ្ទាល់ ឬ ដោយប្រយោល។ បើយើងលើកជជែកវែកញែក ពីអំពើពុករលួយ ក្នុងសង្គម ហើយមានបុគ្គលណាម្នាក់ ចេញមកហាមប្រាមយើងមិនឱ្យនិយាយ គឺវាមានន័យថា អំពើពុករលួយ គឺជាចំណែកមួយ ដែលជួយផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឯកជន ដល់បុគ្គលរូបនោះជាក់ជាមិនខាន។ ប្រសិនបើបុគ្គលនោះ មិនដែលបានទទួលផល ពីអំពើពុករលួយក្នុងសង្គម ច្បាស់ណាស់ ថាគេនឹងមិនហាមយើងក្នុងការពោលពាក្យពិតទេ។

ពេលខ្លះ ខ្ញុំនិយាយថា “ប្រទេសជាតិដែលសម្បូរហូរហៀរទៅដោយគ្រឿងស្រវឹង នឹងមានតែភាពវិនាសអន្តរាយជារៀងរហូត” ក៏គេហាមប្រាម មិនឱ្យនិយាយដែរ។ ហ្អា៎! ចុះបើវាពិតជាគ្រឿងបំពុលប្រទេសជាតិមែន ហេតុអ្វីក៏ពួកគេខំប្រឹងជួយបិតបាំងទៅវិញ? ខ្ញុំថា មនុស្សមិនសូវឆ្លាត ក៏អាចគិតឃើញដែរ។ ប្រហែលជា គេខ្លួនឯងជាអ្នកចូលចិត្តសេពគ្រឿងស្រវឹង (វាដូចគ្នានឹងគ្រឿងញៀនដែរ) ផ្ដាច់មិនបាន។ ឬគេជាចំណែកដ៏ជិតស្និទ្ធណាមួយ របស់ក្រុមអ្នកឈ្មួញជួញដូរគ្រឿងអបាយមុខទាំងនោះ ទើបគេត្រូវតែចេញមុខការពារដៃគូរបស់ខ្លួនពីការដួលរលំដោយសារពាក្យពិត។

ហើយមានអ្នកខ្លះ គេមិនហ៊ានប្រាប់យើងត្រង់ៗទេ តែគេលួចរាយការណ៍ទៅនរណាម្នាក់ផ្សេងទៀត ដែលមានឥទ្ធិពលធំជាង ដើម្បីឱ្យមកគំរាមកំហែង គោលដៅ ដើម្បីបន្តបិទបាំងនូវការពិត និងបន្តឱកាសបានក្រេបជញ្ជក់ផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ពីការបិទបាំងនោះទៅមុខទៀត ក្នុងក្រុមរបស់ពួកគេ។ ពួកគេ ភ្លេចគិតថា ប្រទេសជាតិដែលញាំញីដោយអំពើពុករលួយ និងអបាយមុខ មិនអាចលូតលាស់រុងរឿង ប្រកបដោយចីរភាពទេ ព្រោះថា អំពើពុករលួយ ធ្វើឱ្យមានគម្លាតឆ្ងាយគ្នាដូចមេឃនិងដី រវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ។ ហើយអបាយមុខ ធ្វើឱ្យមនុស្សក្នុងសង្គមឆ្កួតវង្វេងស្មារតី លែងដឹងខុសត្រូវ និងមិនអាចអភិវឌ្ឍជីវិតខ្លួនឯងបាន។ ការដែលមនុស្សម្នាក់ៗមិនអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងបាន ស្មើនឹងភាពអសកម្ម នៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ដូចគ្នាដែរ។

បើនិយាយដល់អំពើពុករលួយ អ្នកដែលរៀនសូត្របានតិចតួច ពិតជាពុំមានសតិបញ្ញា ក្នុងការមើលធ្លុះបានទេ។ ឧទាហរណ៍ វេជ្ជបណ្ឌិតដែលបម្រើការងារក្នុងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ទៅបើកគ្លីនីកឯកជនទទួលព្យាបាលជំងឺបង់ប្រាក់ ឬក៏ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងសាធារណការណ៍ និងដឹកជញ្ជូន ទៅបើកក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យ តាមរយៈឈ្មោះសាច់ញាតិបងប្អូន ឬក៏ មន្ត្រីនៃក្រសួងព័ត៌មាន ទៅបើកស្ថានីយវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ឯកជន…។ល។ ទាំងអស់នេះហើយ ជាសកម្មភាពនៃអំពើពុករលួយដ៏គួរខ្លាចបំផុត។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែកម្រិតនៃការសិក្សារៀនសូត្ររបស់មនុស្សក្នុងសង្គមនោះ ភាគច្រើននៅទាបៗពេក ទើបពួកគេមិនយល់ថា នោះជាអំពើពុករលួយ ហើយក្រៅពីនោះ ក៏នៅកោតស្ញប់ស្ញែង គោរពលំទោនចំពោះអ្នកកំពុងប្រព្រឹត្តថែមទៀតផង។ ការកាន់កាប់អំណាចសាធារណៈផង និងមានសិទ្ធិក្នុងការធ្វើកិច្ចការងារឯកជនផង វានឹងធ្វើឱ្យប្រសិទ្ធិផលនៃការងារម្ខាងទៀតធ្លាក់ចុះ។ ម្យ៉ាងទៀត ការទទួលបានសិទ្ធិក្នុងការគ្រប់គ្រងដឹកនាំប្រទេស មានន័យថា គាត់បានដឹងមុនគេទាំងអស់នូវគម្រោង អភិវឌ្ឍផ្សេងៗ តាមតំបន់នានា ក្នុងប្រទេស។ ដូច្នេះ បើគាត់ក៏មានសិទ្ធិធ្វើអាជិវកម្ម វាច្បាស់ណាស់ថា ក្នុងប្រទេសនោះ គ្មានប្រជាពលរដ្ឋណាផ្សេង អាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ លើសគាត់ទេ។

នោះហើយជាមូលហេតុ ដែលអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា (អតីតមេដឹកនាំប្រទេសថៃ) ត្រូវបានប្រជាជនពាក់កណ្ដាលប្រទេសដែលមានការសិក្សារៀនសូត្រចេះដឹង ធ្វើបាតុកម្មទម្លាក់ចេញពីអំណាច ដោយសារតែគាត់បានផ្ដល់ព័ត៌មានស្ដីពីការកសាងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសុវណ្ណភូមិ ទៅកាន់សាច់ញាតិបងប្អូនរបស់គាត់ ដើម្បីពួកគេបានដើរប្រមូលទិញដីទុកជាមុន មុនពេលគម្រោងបើកសម្ពោធនិងប្រកាសជាសាធារណៈ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ បែរជាអំពើពុករលួយរបស់គាត់ ត្រូវបានគាំទ្រដោយប្រជាជនថៃក្នុងវណ្ណៈក្រីក្រ វណ្ណៈកសិករ (ពួកអាវក្រហម) គាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅវិញ។ ហេតុអ្វី? សូមប្រិយមិត្តរកអានសៀវភៅវិភាគនយោបាយអន្តរជាតិ ក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលមានបោះពុម្ពដាក់លក់នៅតាមបណ្ណាគារជាច្រើននៅកម្ពុជា ទាំងភាសាខ្មែរ និងបរទេស។

សរសេរដល់ត្រឹមណេះ ខ្ញុំដឹងថា បើមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រព្រឹត្តបានឃើញអត្ថបទមួយនេះ ក្នុងទំព័រនេះ ពួកគេនឹងមិនសប្បាយចិត្តទេ ព្រោះថា អំពើកេងប្រវញ្ចរបស់ពួកគេ កំពុងត្រូវបានមនុស្សម្នាក់ឬច្រើននាក់ទៀត បានយល់ និងកំពុងពន្យល់អ្នកដទៃឱ្យបានយល់ជាបន្ត។ ពួកគេ អាចនឹងបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ ប្រសិនបើមនុស្សក្នុងសង្គមយល់ដឹងកាន់តែច្រើន និងលែងមានអ្នកគោរពកោតក្រែង។

សូមបងប្អូន​ ភ្ញាក់រឭកបន្តិច ហើយចាំទុកឱ្យជាប់ក្នុងសតិសម្បជញ្ញៈថា “ប្រសិនបើយើងនិយាយទៅត្រូវហើយ សូមកុំឈប់និយាយ” ប្រសិនបើ “និយាយត្រូវ គឺត្រូវតែនិយាយ” ចំណែកអ្នកឃាត់ឃាំងមិនឱ្យយើងនិយាយ គឺជាមនុស្សក្នុងក្រុមនៃបញ្ជីខ្មៅ និងជាសត្រូវរបស់សភាវៈល្អក្នុងសង្គម។

លឹម វិរិយា

អាហារូបករណ៍ឆ្នាំ ២០២២ របស់អាមេរិកសម្រាប់សហគ្រិនស្ត្រីនៅកម្ពុជា

កម្មវិធី “សំឡេងដែកថែប” (Vital Voices) គឺជាកម្មវិធីឈានមុខគេលើពិភពលោក សម្រាប់ស្ត្រីម្ចាស់អាជីវកម្មខ្នាតតូច និង មធ្យម ដែលកំពុងក្លាយជាចំណែកមួយក្នុងកិច្ចការងារជួយសង្គមជាតិ។

កម្មវិធីនេះ ផ្ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន ការអភិវឌ្ឍភាពជាអ្នកដឹកនាំ ជំនួយបច្ចេកទេស និង លទ្ធភាពទទួលបានបណ្ដាញទីផ្សារ រួមទាំងទំនាក់ទំនងជាអន្តរជាតិនៅក្នុងប្រមាណជាង២០០ប្រទេស។

ឈានចូលដល់ឆ្នាំទី៩ របស់ខ្លួន កម្មវិធីនេះ មានគោលបំណងលើកតម្កើងស្ត្រីជាអ្នកដឹកនាំអាជីវកម្ម ដែលជាកត្តាជំរុញឱមានការផ្លាស់ប្ដូរ នៅក្នុងសហគមន៍ ក្នុងប្រទេស និងក្នុងពិភពលោក តាមរយៈលទ្ធភាពពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាចូលរួមជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បង្កើតការងារក្នុងស្រុកដល់សហគមន៍ខ្លួន និងការផ្សព្វផ្សាយឱ្យមានផលប្រយោជន៍ដ៏ទូលំទូលាយរឹតតែខ្លាំង។តាមរយៈវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលពេញ១ឆ្នាំនេះ សមាជិកត្រូវផ្ដោតលើយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មរយៈពេលវែង។

អ្នកចូលរួម នឹងទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ ក្នុងការធ្វើផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ វិធីគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ។ ក្រៅពីនោះ ពួកគេអាចអាចទទួលបានជំនួយ និងការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសដ៏មានតម្លៃ ហើយក្លាយជាសមាជិកនៃបណ្ដាញអាជីវកម្មស្ត្រី ជាសាកល ដែលមកទើសពេលនេះ មានសមាជិកជាស្ត្រីអ្នកដឹកនាំអាជីវកម្ម ចំនួន ១៨០០០ នាក់ ជុំវិញពិភពលោករួចហើយ។

កម្មវិធី សំឡេងដែកថែប (Vital Voices) សូមប្រកាសជ្រើសរើសបេក្ខជន ដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្មភេទស្រីនៅកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ឆ្នាំ ២០២២។ បេក្ខជនត្រូវចេះសរសេរ អាន ស្ដាប់ និងនិយាយភាសាអង់គ្លេសជាផ្លូវការ!

ផុតកំណត់ទទួលពាក្យថ្ងៃទី ១៨ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០២១ ម៉ោង ៥ល្ងាច (ម៉ោងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីងតោន)

សូមដាក់ពាក្យតាមរយៈ តំណភ្ជាប់នេះ http://s.alchemer.com/s3/2022-VVGROW-Applicationសម្រាប់សំណួរពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ អាចសាកសួរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ អ៊ីមែលរបស់ dalinnhean@vitalvoices.org ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ និងជាអ្នកសម្របសម្រួលសម្រាប់បេក្ខជនដាក់ពាក្យទៅពីប្រទេសកម្ពុជា។

ឬអាចសាកសួរផ្ទាល់មកខ្ញុំ VIRIYA LIM ដែលជាអតីតសិក្ខាកាមអាហារូបករណ៍ ឆ្នាំ ២០២០ តំណាងកម្ពុជា តាមរយៈប្រអប់សារបណ្ដាញសង្គម Facebook ឬសារក្នុង Blog នេះផ្ទាល់។

សូមអាន Profile របស់ខ្ញុំ នៅក្នុងតំណភ្ជាប់នេះ https://www.vitalvoices.org/people/viriya-lim/សូមចុចទីនេះ https://www.vitalvoices.org/who-we-are/bod-2/ ដើម្បីមើលសមាសភាព ក្រុមអ្នកដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ ឬមើលជារួមកម្មវិធីទូទៅ នៅក្នុង www.vitalvoices.org

សមាសភាពក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ Vital Voices
បញ្ជីឈ្មោះទីប្រឹក្សាកិត្តិយសរបស់ Vital Voices
បញ្ជីរាយនាមសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាពិព្រោះយោបល់នៅជុំវិញពិភពលោករបស់ Vital Voices
លិខិតបញ្ជាក់ការសិក្សារបស់ខ្ញុំ លឹម វិរិយា អតីតសិក្ខាកាមអាហារូបករណ៍ពេញលេញ ឆ្នាំ ២០២០
Profile របស់ខ្ញុំ https://www.vitalvoices.org/people/viriya-lim/ រៀបចំដោយ Vital Voices

គេថា “សស្អាត” និង “ស្លៀកទៅថ្លៃថ្នូរ”…

ក្នុងមធ្យោបាយទាក់ទាញខ្លះរបស់អ្នកលក់​ ភាសាផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលធ្វេីឱ្យមនុស្សមានផ្នត់គំនិតខុសឆ្គង​ រួមមាន៖ អ្នកលក់ឡេម្សៅនិយាយថា​ “សស្អាត​“ អ៊ីចឹង​​ ខ្មៅឥតស្អាតទេឬ? ទាល់តែសទេីបស្អាត?​ ភាសានេះ​ ត្រូវ​បានប្រេីយ៉ាងទូលំទូលាយ​ រហូតឈានដល់ឃ្លីបផ្សាយពាណិជ្ជកម្មវិជ្ជាជីវៈ​ ក៏ពោលបែបនេះ។ ស-ស្អាត?

តាំងពីកើតមក ខ្ញុំមិនដែលឮនរណានិយាយថា “ខ្មៅស្អាត លឿងស្អាត ស្រអែមស្អាត”។ នេះហើយជាហេតុផលដែលក្មេងស្រីៗ ជាពិសេសក្មេងនៅតាមស្រុកស្រែចម្ការ ក្មេងស្រីដែលរស់នៅធំធាត់ដោយមិនសូវទទួលបានការអប់រំ ក្មេងស្រីដែលរស់ក្នុងសង្គមមនុស្សពោលពាក្យខាងលើ តែងតែស្វះស្វែង ចាយលុយទិញ ក្រែមគីមីផ្សេងៗយកមកដុះខាត់ប្ដូរព៌ណស្បែក ទាំងដែល អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ មិនទាន់រកឃើញវិធីប្ដូរព៌ណស្បែកមនុស្សនៅឡើយផង។ ដូច្នេះ ពួកគេ គ្មានអ្វីក្រៅពីធ្វើឱ្យរបកស្បែករាងកាយខាងលើ ហើយបង្ហាញស្រទាប់ស្បែកខាងក្រោមទេ។ ពួកគេច្រឡំថា ស្បែកប្ដូរព៌ណទៅជាសហើយ តាមពិតគឺស្បែកខាងលើរបើករបាញ របកចេញ តែប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្វើបែបនេះជារឿយៗ អ្នកប្រព្រឹត្តនឹងទទួលរងជំងឺមហារីកស្បែកជាប្រាកដ។ បញ្ហានេះ មិនមែនកើតតែលើក្មេងស្រី មនុស្សស្រីពេញវ័យ ស្ត្រីចំណាស់ តែម្យ៉ាងទេ បច្ចុប្បន្ន ក្មេងប្រុស បុរស ក៏មានដែរ។

ពួកយើង​គួរតែបង្កេីតទម្លាប់ថ្មីដែលប្រសេីរជាង​ និងត្រឹមត្រូវជាងនេះ។ បេីជាអ្នកលក់ឡេម្សៅផ្សេងៗ​ កុំលេីកតម្កេីងពណ៌សឱ្យហួសពីសច្ចៈខ្លាំងពេក។ សម្បុរស្បែក​មនុស្ស​ ពណ៌​អ្វីក៏ស្អាតដែរ​ ឱ្យ​តែម៉ត់រលោង។ ឈប់ប្រើពាក្យថា “ស ស្អាត” ទៀតទៅ គួរជំនួសដោយពាក្យថា “ស្បែកស្អាត” ហើយកុំយករឿងពណ៌សម្បុរមកប្រៀបធៀបគ្នា ព្រោះធម្មជាតិនៃពណ៌សុទ្ធតែស្អាតទៅតាមទម្រង់របស់វាដោយឡែកៗពីគ្នា។

រូបភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម នៅលើអ៊ីនធើណិត ដែលឈ្មួញប្រើប្រាស់ដើម្បីពង្វក់មនុស្សស្រី ឱ្យព្រមជឿថា ស្បែកពណ៌ស ទើបជាមនុស្សស្អាត

ចំណែកឯអ្នកលក់សម្លៀកបំពាក់​ Brand ថ្លៃៗ​ និយាយបញ្ជោរអ្នកទិញ​ថា​ “ស្លៀកទៅថ្លៃថ្នូរណាស់” តេីមានន័យថា​ តម្លៃ​នៃសាច់ប្រាក់​ ជាសូចនករណ៍​បញ្ជាក់ភាពថ្លៃថ្នូរ​ ឬថោកទាបរបស់មនុស្ស​ មែនទេ? ពាក្យនេះ​ ឃេីញប្រេីគ្រប់ច្រកល្ហក់​ គ្រប់ទីផ្សារលក់ដូរទំនិញផ្សេងៗ​ ជាពិសេសស្រីៗលក់ខោអាវតម្លៃខ្ពស់​ និងគ្រឿងតុបតែងរាងកាយមនុស្ស។ កុំបំផុសគំនិតថា​ ស្លៀកពាក់​របស់​ថ្លៃ​ ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​ថ្លៃថ្នូរ។ សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​នៃមនុស្ស​ មិនទាក់ទងនឹង​ Brand សម្លៀកបំពាក់​ទាល់តែសោះ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស​ “expensive” ប្រែថា “​ថ្លៃ”។ ប៉ុន្តែ​ ពាក្យ​ថា​ “ថ្លៃថ្នូរ​“ គេបកទៅវិញជា​ “dignity”។ ពាក្យ​ទាំងពីរនេះ​ គ្មាន​ទាក់ទង​គ្នាអីឡេីយ។ តើការប្រើ​ “ទំនិញ​ថ្លៃ”​ ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នកថ្លៃថ្នូរ? វាមិនអាចទេ! បើចង់ទាក់ទាញឱ្យគេទិញរបស់គុណភាពល្អ តម្លៃថ្លៃរបស់ខ្លួន អ្នកលក់ គួរនិយាយថា “ប្រើទៅជាប់បានយូរ! ប្រើទៅដឹងតែមិនសូវមានគេដូចទេ! ប្រើទៅអ្នកនឹងមានភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង…។ល។” មានភាសាច្រើនទៀត ដែលអាចនិយាយបាន ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវស្ទួយមនុស្ស ហួសហេតុ ហួសពីការពិតនៃជីវិត។

នៅពេលដែលកំហុសបានសាយភាយ​ ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់​ វានឹងក្លាយជាទំនៀមទម្លាប់​ ដែលពិបាកកែប្រែ​ បេីទោះបីជាគេដឹងថា​ ទម្លាប់​នោះខុសឆ្គងក៏ដោយ។ មនុស្ស​ស្អាត​ មិនមែនទាល់តែស្បែកពណ៌ស​ទេ ហេីយមនុស្សថ្លៃថ្នូរ​ ក៏មិនចាំបាច់ទាល់តែប្រេីសម្លៀកបំពាក់ថ្លៃៗដែរ។ គួរនាំគ្នាឈប់និយាយពាក្យថា “សស្អាត” និង “ស្លៀកទៅថ្លៃថ្នូរ ប្រើប្រាស់ទៅថ្លៃថ្នូរ” ព្រោះថា ភាសានេះ ធ្វើឱ្យអ្នកនិយាយខ្លួនឯង ក្លាយជាមនុស្សកខ្វក់ និង ថោកទាប!

លឹម វីរីយ៉ា​🌸

រូបភាពដែលទាញយកពីប្រភពផ្សេងៗក្នុងម៉ាស៊ីន ហ្គូហ្គល ហើយផ្គុំបញ្ចូលដោយកម្មវិធី Pic.Collage